W świecie kawy istnieje jedna odmiana Arabiki, która regularnie bije rekordy na aukcjach i w rankingach jakości. Często określa się ją mianem “szampana kaw”. Jest to odmiana, którą można znaleźć pod nazwą Geisha lub Gesha.
Chociaż kawa Arabica (Coffea Arabica) jest powszechnie uważana za kawę wyższej jakości i delikatniejszą niż Robusta, to Gesha stanowi absolutny szczyt tego, co ten gatunek botaniczny ma do zaoferowania. Dlaczego ta kawa speciality jest tak droga, skąd właściwie pochodzi i jaka jest jej właściwa nazwa? Przygotowaliśmy dla Ciebie kompleksowy przegląd.
Skąd pochodzi ta rzadka odmiana?
Chociaż najczęściej kojarzymy tę odmianę z Panamą, jej korzenie sięgają Etiopii, kolebki kawy.
- Pochodzenie etiopskie: odmiana ta została odkryta w latach trzydziestych XX wieku w lasach w pobliżu góry Gesha w południowo-zachodniej Etiopii.
- Podróż do Ameryki: W latach 50-tych XX wieku, odmiana ta została przewieziona do centrum badawczego w Kostaryce (CATIE) ze względu na jej odporność na niektóre choroby kawowca.
- Przełom w Panamie: Kawa ta pojawiła się w Panamie w latach 60. ubiegłego wieku, ale przez długi czas była ignorowana. Przełom nastąpił w 2004 roku, kiedy Hacienda La Esmeralda Farm zaprezentowała tę kawę w konkursie Best of Panama. Jej smak był tak szokujący i odmienny, że natychmiast wygrała i zrewolucjonizowała świat kawy speciality.
Geisha vs. Gesha: jaka jest różnica w nazwie?
Jest to jedno z najczęstszych pytań zadawanych zarówno przez baristów, jak i entuzjastów. Obie nazwy odnoszą się do tej samej odmiany botanicznej Arabiki, ale ich użycie ma kontekst historyczny.
- Gesha: Jest to technicznie bardziej dokładna nazwa, ponieważ odnosi się do pochodzenia geograficznego – góry Gesha w Etiopii. W ostatnich latach przemysł kawowy powraca do tej nazwy, aby uhonorować etiopskie korzenie tej odmiany.
- Geisha: Nazwa ta powstała prawdopodobnie w wyniku błędu transkrypcji lub transliteracji z oryginalnych zapisów, gdy odmiana ta była eksportowana z Etiopii. Nazwa “Geisha” przyjęła się szczególnie w Panamie i Ameryce Środkowej.
Ważna uwaga: nazwa nie ma kulturowego związku z japońskimi gejszami. Jest to wyłącznie podobieństwo fonetyczne, które powstało, gdy nazwa etiopskiej miejscowości została zromanizowana.
Co wyróżnia profil smakowy Gesha?
Jeśli jesteś przyzwyczajony do tradycyjnego orzechowo-czekoladowego smaku zwykłej Arabiki z Brazylii, Gesha będzie dla Ciebie szokiem. Jest ona znana z niesamowitej złożoności i gładkości.
Typowy profil obejmuje:
- Nuty kwiatowe: najczęściej jaśmin, który jest charakterystyczny dla tej odmiany.
- Owocowy: silne nuty cytrusów (bergamotka, mandarynka), brzoskwini lub owoców tropikalnych.
- Ciało: Przypomina raczej herbatę niż klasyczną kawę. Jest jedwabiste, lekkie i eleganckie.
Dzięki tym cechom, kawa Gesha regularnie uzyskuje ponad 90 punktów w ocenach SCA (Specialty Coffee Association), co czyni ją jednym z absolutnych światowych liderów.
Dlaczego Gesha jest tak ekskluzywna i droga?
Cena tej kawy speciality nie jest tylko chwytem marketingowym. Odzwierciedla ona trudności w jej uprawie, niskie plony i wysoki popyt. Kawa Gesha ma niski system korzeniowy i jest mniej wydajna w absorpcji składników odżywczych, więc musi być uprawiana na bardzo dużych wysokościach, aby w pełni rozwinąć swój potencjał.
Rekordowa aukcja 2025: Ciekawostki ze świata
Dowodem na ekskluzywność tej odmiany są astronomiczne kwoty, jakie nabywcy z całego świata są skłonni za nią zapłacić.
Czy wiesz, że? W ubiegłym roku (2025) na prestiżowej aukcji Best of Panama ustanowiono nowy rekord świata. Kawa Washed Geisha z legendarnej farmy Hacienda La Esmeralda osiągnęła cenę 30 204 USD za kilogram. Kwota ta potwierdza, że Gesha jest nadal niekwestionowaną królową kaw speciality i towarem inwestycyjnym.
Skosztuj Geshu w Goriffee
Chociaż o odmianie Geshe często mówi się głównie w kontekście Panamy, osiągnęła ona również doskonałe wyniki w innych krajach Ameryki Łacińskiej, gdzie rolnicy włożyli wiele wysiłku w jej uprawę.
W Goriffee regularnie oferujemy również Geshe z Kostaryki i Kolumbii. Kawy te oferują fantastyczne wejście w świat luksusowych odmian – zachowują typowy kwiatowo-owocowy profil i elegancję, ale są bardziej przystępne cenowo niż rekordowe partie panamskie. Miej oko na naszą ofertę limitowanych edycji, ponieważ kawy te zwykle bardzo szybko się wyprzedają.
Colombia Gesha Flower Bomb
Ochutnajte výnimočnú výberovú kávu z kolumbijskej farmy Finca Nogales. Gesha je vo svete výberovej kávy považovaná za najexkluzívnejšiu odrodu, ktorá je pre svoju vzácnosť a nezameniteľný, jemný charakter pripomínajúci jazmínový čaj vyhľadávaná gurmánmi po celom svete.
